Dit is waarom Nederland ook wel een belastingparadijs wordt genoemd

Het woord ‘paradijs’ doet je denken aan een fijne bestemming. Het liefst met palmbomen, witte stranden en heldere zee. Helaas vind je dat niet in Nederland. Toch vinden veel mensen Nederland een heus paradijs. Een belastingparadijs wel te verstaan. Wij zochten uit waarom.

Wat is een belastingparadijs?

Een land is een belastingparadijs als het belastingstelsel heel voordelig is. In dat soort landen hoef je bijvoorbeeld maar weinig belasting te betalen over winst, inkomen en vermogen. Dat is voor bedrijven en ondernemers enorm gunstig. Soms zelfs zó gunstig, dat bedrijven zich alleen op papier in het betreffende land vestigen, zodat zij van het voordelige belastingstelsel kunnen profiteren. Die bedrijven noemen we brievenbusfirma’s.

Wat maakt Nederland tot een belastingparadijs?

Nederland is vooral voor grote internationale bedrijven aantrekkelijk. Zij krijgen het voor elkaar om met de Belastingdienst heel soepele afspraken te maken. Die afspraken zijn geheim, maar gaan over welk deel van de inkomsten in Nederland belast worden. Op die manier is Nederland een doorstroomland voor ondernemers die hun geld in een offshore belastingparadijs willen parkeren.

Goede redenen om voor Nederland te kiezen

Behalve de soepele afspraken met de Belastingdienst zijn er ook andere redenen waarom Nederland voor buitenlandse bedrijven aantrekkelijk is:

  • Nederland is een stabiele democratie
  • Nederland heeft een goed werkend rechtssysteem
  • Onze rechtsvormen zijn aantrekkelijk en heel geschikt voor het anoniem verplaatsen van geld
  • De Belastingdienst doet nauwelijks onderzoek naar inwoners van Nederland die hun geld in het buitenland verbergen

Pijnlijke onthulling

Uit de Panama Papers die in 2015 naar de internationale pers lekten werd pijnlijk duidelijk dat de Nederlandse Belastingdienst zijn zaakjes niet op orde heeft. Niet voor niets wordt ons land in één adem genoemd met echte tropische belastingparadijzen zoals de Kaaimaneilanden en de Bahama’s. Wellicht dus hoog tijd voor de Belastingdienst om orde op zaken te gaan stellen.

Meer weten? Lees dan ook ons artikel over De Panama Papers [link naar artikel]

De Panama Papers – welke gevolgen heeft dit voor bedrijven in Nederland?

Het was even schrikken toen in 2015 een groot aantal vertrouwelijke documenten door een datalek openbaar werden. Klanten van de Panamese dienstverlener Mossack Fonseca werden in de spotlight gezet in gegevens die voor altijd bekend zouden staan als de Panama Papers. Het doel? Inzicht verschaffen in wat offshorebedrijven mogelijk maken op het gebied van belastingontduiking, geld witwassen en andere (illegale) praktijken.

Nederland als belastingparadijs

Er zijn heel wat ondernemers die vinden dat Nederland een belastingparadijs is. En door de gunstige regelingen voor grote ondernemers is dat wellicht waar. Maar wat de Panama Papers betreft werd er dieper gegraven dan simpelweg het bekijken van regels. Bedrijven uit allerlei landen blijken offshore ondernemingen te hebben om allerhande zaken te kunnen regelen. Dat is in beginsel niet illegaal, maar kan wel leiden tot clandestiene constructies.

Het bijzondere aan de Panama Papers was dat bedrijven met naam en toenaam bekend werden gemaakt. En daar zaten heel wat bekende bedrijven en individuen bij! 

Onderzoek naar Nederlandse bedrijven in de Panama Papers

Ook Nederlandse ondernemers ontbraken niet in de beruchte Panama Papers. Voor het oog van de wereld hingen zij daarmee aan de schandpaal. Toch duurde het even voor er werkelijke actie op volgde. Genoemde bedrijven werden uiteraard direct onderzocht. De fiscale recherche ging met verschillende zaken aan de gang en opende diverse strafrechtelijke onderzoeken op het gebied van fraude en het witwassen van geld.

De gevolgen voor Nederlandse bedrijven

De Nederlandse overheid kan niet anders dan het eigen belastingstelsel onder de loep nemen. Keuzes die gemaakt zijn met betrekking tot belastingen zijn weloverwogen gemaakt, met het oog op het stimuleren van de economie. Dat kun je niet stel op sprong veranderen. Daar waar je strenger wordt, zullen bedrijven vertrekken. Maar ook als je de teugels meer laat vieren kun je niet alle bedrijven hier houden. 

Toen Unilever Nederland wilde verlaten, was premier Mark Rutte zelfs bereid om de dividendbelasting af te schaffen. Hij probeerde daarmee een gunstiger klimaat te scheppen voor grote bedrijven als Unilever en Shell. Helaas mocht het niet baten en vertrok Unilever naar het Verenigd Koninkrijk.

Een fiscaal kartel

Sinds het uitkomen van de Panama Papers wordt er ook weer meer gepraat over het gelijktrekken van belastingen. Grote gebieden, zoals de Europese Unie, zouden dan de belastingen uniform kunnen verhogen, zodat er geen oneerlijke verschillen in concurrentie ontstaan. Je creëert dan in feite een fiscaal kartel, iets wat in iedere andere sector ondenkbaar is. Belastingen zullen hoger worden, er is meer centralisatie en er komt mogelijk meer armoede in de wereld.

Ook het verplaatsen van kapitaal naar belastingparadijzen wordt onder de loep genomen. Overwogen wordt om mensen en bedrijven te verbieden hun kapitaal naar landen op de zwarte lijst te brengen. Ook dat draagt bij aan meer macht voor overheden om belastingen te verhogen, zonder dat daar een kapitaalvlucht op volgt.

Een eind aan fiscale concurrentie

Al met al kunnen de gevolgen voor Nederlandse bedrijven én consumenten dus behoorlijk groot zijn. De komende jaren zullen gaan uitwijzen hoe ons belastingstelsel zich zal gaan ontwikkelen en welke regels en wetten er zullen worden toegevoegd om belastingontduiking en kapitaalvlucht in te perken. De wereld wil een einde maken aan fiscale concurrentie…maar ten koste van wat?